تفسیر دوانیتفسیر دوانی (تـفـسـیر آیه اسراف)، اثر مولانا جلال الدین محمد (۸۲۰ - ۹۰۸ ق) فرزند اسعد دوانی، از مشاهیر حکمای شیعه میباشد. ۱ - معرفی اجمالی تفسیرتـفـسـیر مورد بحث در شرح و تفسیر معضلات چند آیه شریفه از قرآن است که به شیوه عرفانی و فلسفی تاویل و تفسیر گردیده است. دو نسخه خطی از این اثر در کتابخانه آستان قدس رضوی میباشد (شماره ۱۴۷۱). نـسـخـه هـای آستان قدس رضوی اختصاص به تفسیر آیه ۳۱ سوره اعراف دارد: «یَا بَنِی آدَمَ خُذُوا زِینَتَکُمْ عِنْدَ کُلِّ مَسْجِدٍ وَکُلُوا وَاشْرَبُوا وَلا تُسْرِفُوا اِنَّهُ لا یُحِبُّ الْمُسْرِفِینَ» و نسخه کتابخانه جعفریه مدرسه هندی در کربلا شامل تفسیر آیات دیگری نیز میباشد که این تفسیر مرتب است بر چـنـدین موقف و فصل. ۲ - تفاسیر دیگر مؤلفمولانا جلال الدین دوانی را تفسیرهای دیگری است : ۱) تحفه روحانی، در علم حروف و اسرار آیات و خواص کلمات و بینات قرآن که با مشرب عرفانی و فلسفی خود اسراری از قرآن را ذکر میکند. ۲) تـفسیر قلاقل یا چهار قل، در یک جلد و به زبان عربی و به شیوه کلامی و فلسفی شامل بحث و شـرح چـهـار سـوره قـرآن : قل یا ایها الکافرون، قل هو اللّه احد، قل اعوذ برب الفلق، قل اعوذ برب الناس. ۳) تـفسیر سورة الاخلاص، این کتاب در یک جلد به زبان عربی و به شیوه عرفانی و فلسفی سوره اخلاص را مبسوطا شرح کرده و به نام السلطان ناصرالدین ابوالفتح عبدالقادر اتحاف کرده است. نسخههائی از این کتاب موجود است از آن جمله در کتابخانه آستان قدس رضوی (شماره ۶۴۰۶) چهار نسخه. [۶]
بغدادی، اسماعیل، ایضاح المکنون، ج۱، ص۵۴.
[۸]
ابن عماد، عبدالحی بن احمد، شذرات الذهب فی اخبار من ذهب، ج۸، ص۱۶۰.
[۱۲]
شفیعی، محمد، مفسران شیعة، ۱۳۵.
۳ - پانویس
۴ - منبعسایت اندیشه قم، برگرفته از مقاله «تفاسیر قرن دهم»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۵/۵/۱۱. |